De termen alternatieve en complementaire geneeswijzen omvatten een verscheidenheid aan behandelmethoden die met elkaar gemeen hebben dat ze niet worden onderwezen aan een westerse medische opleiding. De meeste alternatieve behandelwijzen worden door de reguliere medische wereld niet bewezen geacht omdat de resultaten (nog) niet voldoende door westers wetenschappelijk onderzoek zijn aangetoond. Het bewijs van de werking van alternatieve geneeswijzen berust vaak op ervaringsleer, in sommige gevallen op basis van eeuwenlang gebruik, bijvoorbeeld in het Oosten. Naar sommige vormen, bijvoorbeeld TCM, acupunctuur en homeopathie wordt steeds meer onderzoek gedaan dat het werkingsmechanisme van de behandelingen aantoont.

Er bestaat vaak verwarring over de termen alternatief en complementair. Alternatief betekent in plaats van. Complementair betekent aanvullend. In de praktijk worden beide termen vaak door elkaar gebruikt. Toch is er wel een verschil. Onder alternatieve geneeswijzen verstaan we behandelmethoden die zijn ontstaan uit een heel andere filosofie over ziekte en gezondheid dan de reguliere geneeskunde, bijvoorbeeld Traditioneel Chinese Geneeskunde of homeopathie. Ze kunnen als zelfstandig alternatief dienen voor de reguliere geneeskunde, maar worden soms ook wel als aanvulling daarop gebruikt. Complementaire behandelmethoden onderschrijven de uitgangspunten van de reguliere geneeskunde, en zijn uitdrukkelijk bedoeld als aanvulling op die reguliere behandelingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om massages, kruiden of voedingssupplementen. 

Hoewel het aantal stromingen groot is en de benaderingen zeer divers, zijn er wel enkele gemeenschappelijke uitgangspunten te noemen. Binnen vrijwel alle alternatieve behandelmethoden gaat men uit van:

- aandacht voor de persoon als geheel

De behandeling is niet alleen gericht op de specifieke ziektesymptomen maar op het algehele functioneren van de mens. Leef- en eetgewoonten, persoonlijkheid, psychisch gestel etc. worden betrokken in de diagnose en in de behandeling.

- het zelfherstellend vermogen van de mens

Het lichaam is in principe zelf in staat om te herstellen en te genezen. Bij ziekte is de behandeling er op gericht om dit zelfherstellend vermogen van het lichaam te ondersteunen.

- samenhang tussen lichaam en geest

Lichaam en geest vormen een onscheidbaar geheel. Ziekte kan het gevolg zijn van geestelijke problemen en omgekeerd. Dit betekent dat bij de behandeling aan beide aspecten aandacht moet worden besteed.

- de positieve kant van ziek-zijn

Ziekte is een onderdeel dat bij het leven hoort. Door ziektes kunnen mensen weerstand opbouwen en sterker worden. Ook op geestelijk niveau kunnen we van ziekte leren. Het kan een kans zijn voor persoonlijke bewustwording en groei.

Gezien de vele alternatieve behandelingen die er zijn, streven wij hier geen volledigheid na. Wij beperken ons vooralsnog tot een opsomming, in alfabetische volgorde, van een aantal methoden waarvan de resultaten voor meerdere reumapatiënten gunstig zijn gebleken. Meer onderzoek moet in de toekomst uitwijzen of dit ook voor grotere groepen geldt.

Wij nodigen u van harte uit uw eigen ervaringen (positief én negatief) over behandelmethoden met ons en met lotgenoten te delen. U kunt ons bellen, mailen of schrijven en u kunt natuurlijk ook uw reacties achterlaten op het forum op deze site.
 

Ayurveda

Ayurveda is de traditionele hindoe-geneeskunde. De naam betekent letterlijk: wetenschap van het leven. (ayus = leven; veda = kennis, wetenschap) Ze is een van de oudste gezondheidssystemen in de wereld en neemt nog steeds een belangrijke plaats in de Indiase gezondheidszorg in. In de filosofie van de ayruveda hangt in de kosmos alles met elkaar samen. Ziekte wordt beschouwd als een verstoring van het evenwicht tussen de mens en zijn omgeving. Ook levenswijze, voeding, werk etc. worden hierin meegenomen. Als behandelmethode worden leefadviezen, massages en medicijnen toegepast. Ayurvedische medicijnen bevatten planten, kruiden, metalen, gesteentes en mineralen.

Glucosamine, Chondroïtine en Hyaluronzuur

Glucosamine en chondroïtine zijn stoffen die de conditie van het kraakbeen kunnen verbeteren waardoor het zijn functie als schokdemper zo goed mogelijk kan behouden. Daardoor kunnen de gewrichten soepel bewegen en kan de pijn afnemen. Glucosamine is al jaren op de markt als voedingssupplement. Door de vele wetenschappelijk onderzoeken die naar glucosamine zijn gedaan, heeft het inmiddels de status van (zelfzorg)medicijn bij artrose van de knie. Dit geldt echter alleen voor de merken die door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)  zijn geregistreerd. Omdat er nieuwe merken bij kunnen komen (of af kunnen vallen) raden wij u aan om de website van het CBG (www.cbg-meb.nl) in de gaten te houden of hiernaar te informeren bij uw apotheek. De overige merken glucosamine worden nog verkocht als voedingssupplement.

Voor meer informatie over glucosamine kunt u ons informatieboekje 'Effectieve stof in de strijd tegen gewrichtsslijtage' lezen. Klik hier voor een samenvatting van wetenschappelijk onderzoek naar glucosamine. In februari 2006 heeft het Sint Maartenskliniek een test gedaan waarbij zij onder andere gekeken hebben naar de inhoud van een aantal glucosaminepreparaten. Hierbij werd gevonden dat er niet altijd evenveel glucosamine in een preparaat zit als op het etiket staat vermeld. Voor meer informatie over deze test, kijk op www.maartenskliniek.nl/nieuws/archief/reuma/1936705/ Onlangs heeft de Consumentenbond een soortgelijk onderzoek gedaan. Voor meer informatie over dit onderzoek, met commentaar van de Artrose & Reuma Stichting, klik hier.

Hyaluronzuur is een soortelijke stof als glucosamine en chondroïtine alleen wordt het niet in tabletvorm ingenomen, maar in het gewricht geïnjecteerd. Dit gebeurt voornamelijk in de knie. Zie ook onze nieuwsbrief 'Prikken tegen Pijn'. Er zijn verschillende merken hyaluronzuur op de markt. De injecties moeten gegeven worden door een arts. Op www.rapopstap.nl kunt u meer informatie vinden over orthopeden die deze behandeling toepassen.
Voor zover ons is bekend, worden geen van bovenstaande middelen, ook niet de geregistreerde merken glucosamine, op dit moment vergoed. Mocht u een ziektekostenverzekeraar tegenkomen die dit wel vergoedt, dan horen wij dat graag zodat wij dat aan andere patiënten kunnen doorgeven.

Homeopathie

De homeopathie is een geneeswijze die uitgaat van het eigen vermogen van de mens om te herstellen en te genezen. Bij ziekten wordt het zelfherstellend vermogen van de mens gestimuleerd door het lichaam een prikkel te geven die de ziekte net even versterkt. Deze prikkel wordt gegeven door gebruik te maken van sterke verdunningen van middelen die bij gezonde mensen juist ziekteverschijnselen veroorzaakt die bij de ziekte horen. Veel homeopathische middelen worden van planten gemaakt, maar ook dierlijke stoffen, delfstoffen en chemische verbindingen worden als grondstof gebruikt. Veelal wordt ook een dieet geadviseerd. Zo krijgen reumapatiënten vaak het advies om suiker, koffie, vlees en melk te laten staan. Er zijn twee stromingen in de homeopathie: de klassieke en de klinische homeopathie. De eerste hangt nauwgezet de uitgangspunten van de uitvinder Hahnemann aan, de tweede zoekt meer aansluiting bij de reguliere geneeskunde. Tot de laatste groep behoren meestal (huis)artsen die naast hun reguliere praktijk homeopathie toepassen. Klassiek homeopaten hoeven niet noodzakelijk arts te zijn. Voor meer informatie, lees onze nieuwsbrief over homeopathie.

Natuurgeneeskunde

Chronische ziekten zijn volgens de natuurgeneeskunde het gevolg van stapeling van giftige stoffen of parasieten in het lichaam. Door een opeenhoping van afvalstoffen in het lichaam worden weefsels en organen aangetast, wat ziekten tot gevolg heeft. Deze vergiftiging kan worden veroorzaak door omgevingsfactoren, slechte voeding, psychische spanningen of een slechte werking van de natuurlijke afvoerkanalen.
Natuurgeneeskundige therapieën zijn in de eerste plaats dan ook gericht op reiniging van het lichaam. Natuurgeneeskunde wordt vaak gecombineerd met andere behandelmethoden zoals acupunctuur, homeopathie, neuraaltherapie en orthomoleculaire geneeswijzen.

Neuraaltherapie

Neuraaltherapie is gebaseerd op dezelfde principes als de acupunctuur. Ziektes zouden volgens deze theorie beginnen nadat blokkeringen zijn ontstaan in de doorstroming van de levensenergie in ons lichaam. In de neuraaltherapie zoekt men de plaatsen op waar de lichaamsenergie wordt geblokkeerd. Op deze plaatsen wordt vervolgens een injectie gegeven met een lokaal anaesteticum, hetzelfde medicijn wat de tandarts gebruikt als verdoving. De patiënt ervaart een tintelend gevoel in het lichaam en een gevoel alsof er meer warmte door het lichaam stroomt. Deze behandeling wordt wel ingezet bij artrose, fibromyalgie, bij gewrichtspijn en pijnklachten in pezen en spieren en bij onbegrepen pijnsyndromen. Bij gunstig resultaat van de eerste injecties kunnen deze worden herhaald, met steeds langere tussenpozen. Alleen artsen mogen deze injecties toedienen. Voor meer informatie, zie onze meest recente nieuwsbrief over neuraaltherapie (onder Nieuwsbrieven)

Orthomoleculaire geneeswijze

De orthomoleculaire geneeswijze is gebaseerd op het feit dat ziekte een symptoom is van een tekort of een teveel aan bepaalde stoffen in het lichaam. De balans in het lichaam is verstoord, waardoor vele processen die afhankelijk zijn van de betreffende stoffen niet meer optimaal verlopen en ziektes een kans krijgen. Afhankelijk van de ziekte en de gemeten tekorten of overschotten in het lichaam wordt een dieet samengesteld dat de juiste voedingsstoffen bevat om het zelfgenezend vermogen van het lichaam te stimuleren, aangevuld met orthomoleculaire voedingssupplementen. Orthomoleculaire voedingssupplementen bevatten stoffen, zoals vitamines, mineralen, essentiële vetzuren en (co)enzymen, die in een optimale dosering worden toegediend. Orthomoleculaire voedingstherapie kan geschikt zijn voor een groot aantal gezondheidsklachten, waaronder reuma. Voor meer informatie, lees onze nieuwsbrief Voeding tegen reuma.

Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) waaronder acupunctuur

TCM heeft een eeuwenlange geschiedenis en omvat een scala aan behandelmethoden, zoals acupunctuur, kruidengeneeskunde, massage en Tai Chi, die nog steeds in China worden toegepast. Ziekte wordt gezien als een verstoring van het evenwicht tussen yin en yang waardoor de levensenergie, Chi, niet goed kan doorstromen. Behandeling is er op gericht dit evenwicht te herstellen en blokkades in de energiedoorstroming op te heffen. Acupunctuur is in het Westen de meest bekende vorm van TCM. Door hele dunnen naalden in bepaalde punten op de energiebanen te prikken, kan de energie weer op een goede manier door het lichaam stromen. Voor meer informatie, lees onze nieuwsbrieven over TCM en acupunctuur.