Yolanda Lippens
REUMA? DAN JUIST BEWEGEN!

Mijn naam is Yolanda, 38 jaar en sinds 1996 gediagnosticeerd met Fybromyalgie (Weke Delen Reuma). Naast deze ziekte kon ik in combinatie met vermoeidheid en beroerdheid (bijnier- en schildklier problemen), alleen nog maar ziek op de bank of in bed liggen.  
Ik zat volledig in een impasse, tot ik in 1999 goed ging reageren op medicatie. Ik merkte dat ik een 'fysieke fundering' begon te krijgen. Een paar jaar geleden kwam ik in aanraking met een Country Linedance club. Aangezien ik verzot ben op dansen, maar het stijldansen niet meer kon, trok dat me wel. Mijn echtgenoot kon blijven dansen en ik kon gaan zitten wanneer ik te moe werd (want dat is het voordeel van Linedansen). De eerste keren was ik werkelijk kapot. De volgende dag was ik compleet uitgeschakeld, had overal pijn, en was extreem moe. Maar mentaal voelde ik me sterker, want ik had het toch maar even gedaan!! Het grappige was dat ik de weken erna, me steeds beter ging voelen. Iedere week ging het minder zwaar, ik kon een dans langer volhouden, en zag duidelijk vooruitgang in m'n conditie.

Het is belangrijk om te weten dat als je erg ziek bent, een sport-inspanning juist averechts kan werken. Die 'fysieke buffer' moet je echt hebben om jezelf dusdanig te belasten dat je er baat bij gaat krijgen. Ik heb ervaren dat die 'buffer' niet zo groot hoeft te zijn, als deze er maar wel is; dit merk je als je lichaam stabiel blijft of vooruit gaat na een geringe inspanning.

De afgelopen jaren heb ik geleerd dat ook het gebrek aan lichamelijke inspanning spierpijn geeft. Dit geldt niet alleen voor mensen met Reuma, maar ook voor gezonde mensen. Ik zie het aan veel ouderen; ze verstijven letterlijk en figuurlijk in hun stoel, en zeggen 'ja, maar ik ben zo stijf, ik kan niet bewegen'. Helaas realiseren ze zich niet dat juist door het bewegen, de spieren soepeler worden, de pijn verminderd en het bewegen dan steeds makkelijker gaat.

Ik ondervind dit dagelijks: na een paar uur zitten of rusten, voel ik me stijver en heb meer pijn. Door daarna weer te gaan bewegen, voel ik me soepeler worden en de pijn gaat weg. Begrijp goed, rusten is ook erg belangrijk!

Want het is wetenschappelijk bewezen: een verminderde doorbloeding = minder zuurstof naar de weefsels = meer pijn. De gedachte: 'ik heb (spier)pijn, dus ik kan niet bewegen' moet doorbroken worden. Door inactiviteit ontstaan klachten over pijn, stijfheid en moeheid. En hierdoor ben je weer geneigd tot lichamelijke inactiviteit. Door deze inactiviteit ontstaat een verlaging van de pijndrempel dus, meer pijn, waardoor verdere toename van inactiviteit, kortom: een vicieuze cirkel. Het is aangetoond dat actief bewegen de pijndrempel verhoogt en het pijngevoel wist.

Het positieve van bewegen vind ik dat je de factoren zelf kan beïnvloeden. Ik ben niet meer langer passief, maar actief met m'n spieren bezig. Mentaal heel belangrijk! Natuurlijk heb ik na het trainen ook spierpijn, en ook wel meer en langer dan een gezonde sporter, maar ik ervaar wel dat een toename van activiteiten juist een positief effect heeft op m'n pijnklachten. Met als uiteindelijk resultaat een verbeterde conditie en 'last but not least' een verhoogde draagkracht. En vergeet het mentale niet: ik ben trots op mezelf ben, dat ik tóch m'n fitness programma kan uitvoeren en merk dat ik stappen vooruit ga. Door mezelf!

Buiten het gebruik van m'n fitness apparaten op m'n 'sport zolder', zijn gewone simpele oefeningen ook heel belangrijk. Denk aan de schouders en de nek 'rollen', armen zwaaien, rug strekken. Deze oefeningen zijn een automatisme in m'n dagelijkse routine geworden. Het is makkelijk om te doen en het kost niets. Daarbij is een goede houding ook een 'must' voor pijnvermindering.

M'n ziekte geeft mij behoorlijke beperkingen waar ik het best wel moeilijk mee heb. Maar positief gezien het heeft me ook wat geleerd. Ik ga nu veel meer bewuster met m'n gezondheid om, let op wat ik eet en luister goed naar de signalen uit m'n lichaam. Het stress-verhaal van Ferdi Oyen op deze website kan ik alleen maar beamen; als je je dit bewust bent heb je al een heel stuk gewonnen; Het is het vinden van de balans tussen draagkracht en draaglast. Niet minder belangrijk is het bewustzijn dat sommige mensen nou eenmaal niet zoveel draagkracht hebben... Dat is moeilijk, maar het sporten heeft er bij mij wel voor gezorgd dat mijn draagkracht groter werd!

Belangrijk voor mij is ook het trainen met een hartslagmeter. Ik kan dit iedere sporter aanraden, met of zonder een ziekte. De hartslagmeter is een spiegel van je lichaam, het geeft aan tot hoever je kunt gaan, en zorgt ervoor dat je niet overtraint of ondertraint.

Hoe heb ik sport geïntegreerd in mijn leven? Laat ik voorop stellen dat mijn ziekte redelijk grillig is; de ene dag voel ik me prima, de andere dag ben ik ziek. Denk niet dat ik iedere dag een vast programma afwerk, want dat lukt niet altijd. Ik luister naar m'n lichaam, iedere dag, en mijn keyword is 'voelen'. Natuurlijk train ik wel met een schema, maar soms moet ik een stap terug doen, wat resulteert in het aantal gewichten verminderen of korter trainen. Maar ik train wel, want dan heb ik toch m'n beweging en blijven m'n spieren soepel.

Ik heb wel eens bij mezelf een test gedaan: ondanks dat ik me ziek voelde, hoofdpijn en spierpijn had ben ik tóch op m'n hometrainer geklommen. Ik verwachte dat ik na een paar minuten wel moest afhaken, maar ik voelde me juist opknappen... m'n hoofdpijn werd minder en het belangrijkste, ik voelde me fitter worden.

Ik zeg er wel duidelijk bij, dat als je echt heel ziek, waanzinnig moe en beroerd bent, het sporten juist averechts kan werken (zie 'fysieke buffer'). Ook dat heb ik ervaren... kotsziek na een inspanning, en slecht herstel. Het is belangrijk om het juiste moment of periode te 'voelen' en van daaruit te gaan opbouwen. Belangrijk daarbij is om te ervaren of je er beter van wordt en zo ja, om dan door te zetten. Wees eerlijk tegen jezelf! Overbelast je zelf niet, bouw het langzaam op.

Samen met het bewegen en meditatie/ontspanningsoefeningen ben ik uit m'n kooi 'gebroken'. Mijn motto is dan ook geworden: 'Reuma? Dan JUIST bewegen!'
Ik kan mensen met Fybromyalgie alleen maar aansporen om veel te gaan bewegen. Want van stilzitten verstijf je alleen maar. Blijf goed naar je lichaam luisteren maar probeer wel door die barrière heen te breken...

Als je het eenmaal hebt ervaren, dat is dat een bewustzijn voor je leven lang.

Yolanda Lippens,
Als je vragen hebt, kun je me e-mailen op web@yoli.nl.